Gen moun ki di: sante se 1, karyè, richès, maryaj, repitasyon ak sou sa se 0, ak 1 devan an, 0 dèyè a gen valè, sèlman plis li gen li pi bon. Si premye a ale, kantite zewo ki apre li yo pa enpòtan.
2023 la vini pou raple tèt nou ki okipe a: chak nan nou, kò a, pa sèlman pou tèt nou, men tou pou tout fanmi an, tout sosyete a. Si nou pa fè egzèsis, l ap twò ta... Se poutèt sa, nou te dakò pou nou kontinye naje ansanm pou byennèt sante nou!
Distans ki genyen ant ou menm ak sante a se sèlman yon abitid.
Kominote entènasyonal la te pwopoze sèz mo pou yon vi ak yon konpòtman ki an sante: yon rejim alimantè rezonab, egzèsis modere, sispann fimen ak limite alkòl, ak yon ekilib sikolojik. Anpil zanmi di: sa mande pèseverans, mwen pa gen fòs volonte.
Anfèt, rechèch sou konpòtman montre ke respekte twa semèn, okòmansman vin tounen yon abitid, twa mwa, abitid ki estab, sis mwa, abitid solid. Ann pran aksyon pou pwoteje sante nou.
Ou vle ralanti pwosesis vyeyisman an? Egzèsis kote w ap leve pwa yo prezève mas miskilè.
Èske w konnen poukisa moun ap vyeyi? Prensipal kòz vyeyisman se pèt misk. Ou wè vye granmoun nan ap tranble, misk li yo pa ka kenbe, konbyen fib misk yo fèt, chak moun gen konbyen, fiks, epi apati apeprè 30 an, si ou pa fè egzèsis misk volontèman, ane apre ane pèdi, vitès pèdi a toujou trè rapid, rive nan 75 an, konbyen misk ki rete? 50%. Mwatye ale.
Kidonk, egzèsis, sitou egzèsis kote w ap pote pwa, se pi bon fason pou prezève misk. Ni Asosyasyon Kè Ameriken an ni Òganizasyon Mondyal Lasante rekòmande pou moun ki gen 65 an oswa plis fè uit a dis egzèsis fòs de a twa fwa pa semèn. Epi naje se yon egzèsis pou tout kò a, ki fè pifò gwoup misk yo travay!
Si ou pa fè egzèsis, li pral twò ta.
Òganizasyon Mondyal Lasante a rezime kat pi gwo kòz lanmò nan mond lan. Twa premye kòz lanmò yo se tansyon wo, fimen, sik nan san ki wo, katriyèm kòz lanmò a se mank egzèsis. Chak ane, plis pase twa milyon moun atravè lemond mouri akòz mank egzèsis. Kounye a, to egzèsis nasyonal nou an, to egzèsis ki nesesè a trè ba. Plizyè sondaj nasyonal yo fondamantalman dis pousan, epi moun ki nan laj mwayen yo se moun ki gen pi ba to egzèsis. Fè egzèsis plis pase twa fwa pa semèn, pa mwens pase yon demi èdtan chak fwa, entansite egzèsis ekivalan a mache rapid. Konbyen moun ki satisfè twa kondisyon sa yo?
Atravè ajisteman nan fòm lavi ak konpòtman, ranfòse egzèsis. Ki efè sa genyen? Li ka anpeche 80 pousan nan maladi kadyovaskilè ak serebwovaskilè ansanm ak dyabèt tip 2, epi li ka anpeche 55 pousan nan tansyon wo, ki vle di tansyon wo esansyèl, paske yon pati nan tansyon wo a koze pa maladi nan lòt ògàn, san konte sa. Ki lòt bagay nou ka anpeche? 40% nan timè yo, se nivo mondyal la. Pou peyi nou an, nou ka anpeche 60% nan timè nan Lachin, paske pifò nan timè nan Lachin yo koze pa abitid lavi ak faktè enfeksyon.
Chak nan nou gen yon kò, pa sèlman pa nou, nou gen yon responsablite anvè fanmi nou, anvè pitit nou yo, anvè paran nou yo, anvè sosyete a. Se poutèt sa, nou dwe fè atansyon ak pwòp sante fizik nou byen bonè pou nou ka pran responsablite nou ta dwe kapab pran an.